woensdag 20 september 2017

Susan Neiman 2

Verzet en rede : in tijden van nepnieuws
Lemniscaat 2017, 77 pagina's - € 9,95

Oorspronkelijke titel: Resistance and reason in post-truth times (2017)

Wikipedia: Susan Neiman (1955)

Tekst op website uitgever
Wat kunnen we doen in deze tijden van post-truth politics waarin overal nepnieuws opduikt? De machtsgreep van Trump kwam niet uit de lucht vallen. Decennia van leugens in de politiek - denk aan de 'rechtvaardiging' van de oorlog in Irak - hebben het idee ondermijnd dat er universele waarden bestaan waarvoor we ons schrap zouden moeten zetten.

In dit essay stelt Susan Neiman, voortbouwend op de ideeën van Foucault en Kant, dat waarheid en rechtvaardigheid geen 'kwestie van perspectief' zijn, zoals vaak wordt beweerd, maar universele waarden om voor te strijden. Gelijke rechten voor iedereen - ongeacht ras, geslacht of seksuele geaardheid - waren nog niet zo lang geleden verre van vanzelfsprekend. Die waarden worden momenteel ernstig bedreigd. Het is gevaarlijk om de zaken op hun beloop te laten en onszelf te definiëren als slachtoffer van een onafwendbare gang van zaken.

Fragment uit

Lees ook Waarom zou je volwassen worden (2014)

dinsdag 19 september 2017

Christian Felber

Ware winst : gemene-goed-economie als wegwijzer
Jan van Arkel 2017, 208 pagina's - € 19,95

Oorspronkelijke titel:

Wikipedia: Christian Felber (1972-)

Korte beschrijving
In zijn nieuwste boek presenteert de Oostenrijkse wetenschapper Christian Felber een alternatief voor de huidige kapitalistische markteconomie. Daarop is toenemende kritiek: de markteconomie draait primair om winst, maar negeert de ecologische grenzen van onze planeet en slaagt er niet in basisbehoeften te vervullen. Steeds meer mensen maken zich hierover zorgen en willen een economisch systeem dat sociaal, ecologisch, rechtvaardig en democratisch is. Ze komen dan vaak uit bij Felber. Die keert de economische wegwijzers radicaal om en reikt met zijn Gemene-Goed-Economie een doordacht alternatief economisch systeem aan dat meer in overeenstemming is met onze menselijke basiswaarden en leidt tot 'ware winst' (de boektitel). Felber beschrijft helder de benodigde concrete stappen op onder andere wettelijk, financieel en politiek vlak. Uitvoering: geen kleurendruk, illustraties ontbreken, eigentijdse typografie, formaat 23x15,5 cm met twee appendices, index, literatuurlijst en eindnoten. Goed onderbouwd kritisch boek; redelijke lezerskring.


Korte beschrijving op website uitgeverij
Wat als we de wegwijzers van het huidige economische systeem 180 graden konden draaien? Zodat niet langer winstbejag en eigenbelang de opperste doelen zijn, maar – niet meer dan logisch – onze collectieve grondwetwaarden: menselijke waardigheid, solidariteit , duurzaamheid, rechtvaardigheid en democratie? Ware Winst zou ons ten deel vallen - een samenleving met een veel eerlijkere welvaartsverdeling, waar vertrouwen, vervullende relaties, zingeving en samenwerking centraal staan.

Dat dit geen utopie is, toont Christian Felber ons in zijn boek Ware Winst. Hij ontmaskert de kapitalistische markteconomie als dodelijk voor het maatschappelijk vertrouwen en hopeloos voor een leefbare toekomst; concurrentie als killer van het (zelf)respect en achterhaalde motivator; en geld als een middel dat verward wordt met het doel.

Wat Felber uit de doeken doet is niet de zoveelste mogelijkheid om binnen de huidige economische orde het sociale of ecologische accent te versterken. Neen, hij stelt een volwaardig alternatief economisch systeem voor waarin het algemeen welzijn van de mens én zijn leefomgeving centraal staat: de Economie van het Gemene Goed. Dankzij een nieuw wettelijk kader wordt de koers van de economie teruggebracht tot haar grondwettelijke bedoeling. Felber legt haarfijn uit welke stappen hiervoor nodig zijn, en hoe deze via een drieledig politiek participatieproces op een écht democratische wijze tot stand kunnen komen. Niet alleen de financiële architectuur, maar ook het eigendomsrecht, de democratische instrumenten, het beheer van gemeenschapsgoederen en de opvattingen over werk, onderwijs en opvoeding komen aan bod. Tegelijk staat de Gemene-Goed-Economie uitdrukkelijk open voor kruisbestuiving vanuit andere benaderingen.

Een beweging van onderuit
Christian Felbers Economie van het Gemene Goed is ondertussen een wereldwijd succes. Sinds de start van de Gemene-Goed-Beweging in 2010 werden al zo´n 200 lokale ondersteuningsgroepen opgericht in een twintigtal landen. Duizenden personen en ondernemingen steunen het gedachtegoed, dat aan verschillende universiteiten en onderwijsinstellingen wordt onderwezen.
Aan de slag

Honderden ondernemingen hanteren nu al de Gemene-Goed-Balans, die een rechtstreekse maat levert voor hun bijdrage aan het gemene goed – de nieuwe indicator voor economisch succes. Als genuanceerd werkinstrument met een slim hefboommechanisme en een koppeling aan wettelijke voordelen heeft de Gemene-Goed-Balans de macht om het gedrag van ondernemingen te meten en te sturen. Daarom is het essentieel dat de Gemene-Goed-Economie als grassrootbeweging haar weg vindt tot het wettelijk kader. En daaraan kan iedereen meehelpen. Elke gemeenschap kan op een democratische manier haar eigen versie van een Gemene-Goed-Economie creëren en – in plaats van blind en tegen elke prijs de illusie van het kapitaal na te rennen – kiezen voor Ware Winst.

Fragment uit

Youtube - What if the common good was the goal of the economy


Lees ook Doughnut economics : seven ways to think like a 21st century economist van de Engelse econome Kate Raworth.

Terug naar Overzicht alle titels

maandag 18 september 2017

Miriam Rasch

Zwemmen in de oceaan : berichten uit een postdigitale wereld
De Bezige bij 2017, 239 pagina's - € 19,99

Miriam Rasch (website uitgever)

Korte beschrijving
Geruisloos zijn we in minder dan tien jaar in een wereld beland waarin 'alles online is en online alles'. We leven in de technologie. Deze bundel bevat twaalf essays waarin aan de hand van literatuur en filosofie wordt gereflecteerd op de digitalisering van het leven. De auteur werkt bij het Instituut voor Netwerkcultuur van de Hogeschool van Amsterdam. Ze schrijft onder meer over de volledige transparantie in Dave Eggers dystopische roman 'The Circle' (2013), over de datahonger van het bedrijfsleven, wifi als eerste levensbehoefte en de onbeheersbare krachten achter het internet, Google en Facebook. Haar beschouwingen geven te denken zonder dat er duidelijke conclusies worden getrokken. Behalve misschien deze: net als zwemmers in de oceaan moet je in de postdigitale wereld de kracht hebben om het hoofd boven water te houden en tegelijk in staat zijn je op tijd ontspannen door de stroom te laten meevoeren. Voor alle liefhebbers van reflectie op het hedendaagse leven.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels


woensdag 13 september 2017

Raymond Serré


De waan van de dag : over nepnieuws enzo
Lecturium 2017, 167 pagina's € 16,95

Wikipedia: Raymond Serré (1954)

Korte beschrijving
Raymond Serré werkte 35 jaar bij het ANP, later de NOS als eindredacteur/nieuwslezer. Hij is een echte insider in medialand en deelt in dit boek zijn zorgen over hoe nieuws ontstaat bij de snelle media: radio, tv, internet. Nieuwe technieken zorgen voor een lawine aan berichten en informatie, 24/7. Steeds vaker is dit nepnieuws en de media komen ermee weg. Hij beschrijft hoe dit 'nepnieuws' tot stand komt en illustreert dit met talloze voorbeelden zoals de Brexit, de Amerikaanse presidentsverkiezingen en islamterrorisme. Hij hekelt de talkshows waar overvloedige zendtijd opgaat aan het creëren van hypes, waar andere geluiden niet zijn geaccepteerd en waar framing aan de orde van de dag is. Bijvoorbeeld als het gaat over terrorisme en islam. Meldingsdrang is belangrijker dan het presenteren van goede feiten. Hij stelt dan ook een teletekstdieet voor, want je mist niets. Een goed boek met goede voorbeelden over 'de waan van de dag' waar we met zijn allen in zitten..

Kritische analyse van de wijze waarop nieuwsberichten tot stand komen en worden opgevat door het publiek.. - Hillary Clinton zou de eerste vrouwelijke president van de Verenigde Staten worden en Donald Trump was kansloos. Groot-Brittannië zou in de EU blijven, de brexit-aanhangers hadden geen kans. De financiële crisis zou de westerse landen waarschijnlijk jaren terugwerpen op economisch gebied, de Mexicaanse griep zou alleen al in Nederland duizenden doden kunnen veroorzaken en na de aanslag op de Twin Towers in New York begin deze eeuw zou er een groot internationaal conflict of misschien wel een wereldoorlog volgen. In alle gevallen zaten de media er naast. Raymond Serré, bijna 35 jaar lang eindredacteur en nieuwslezer bij de ­Radionieuwsdienst ANP en het NOS-journaal zat er met zijn neus bovenop. Hij probeert een verklaring te geven hoe het komt dat de media er zo vaak naast zitten en hij wil nieuwsconsumenten helpen om onderscheid te maken tussen slecht en goed 'nieuwsvoer'. De keuken van het nieuwsrestaurant gaat open en door de nieuwsconsumenten te laten zien hoe het nieuws wordt gemaakt, hoopt hij dat er voortaan verstandiger en wellicht wat minder wordt gegeten.

Fragment uit hoofdstuk 7 - De hype, het slechte nieuwsvoer
Hoe kan je nou voorkomen dat je meegaat in de waan van de dag, in de verhyping van het nieuws? Wat moet je wel of niet eten?
In de eerste plaats minder kijken. Kies een vaste tijd uit om een journaal te bekijken. Als je iedere avond naar een NOS-journaal kijkt of naar RTL-nieuws, dan mis je in principe niks. De volgorde kan wel eens arbitrair zijn, als er echt nieuws is, zit dat in deze uitzendingen. Altijd.
 Kijk op 101van Teletext, betrouwbaar als de Nederlandse Bank.
 Kijk af en toe op Nu.nl of op de NOS-site. In negen van de tien keer zal je merken dat er eigenlijk niks of heel weinig is gebeurd.
  Maar het allerbelangrijkste is je kennis bijspijkeren. Ga naar een bibliotheek en lees eens wat gezaghebbende boeken over onderwerpen die spelen of die je met veel belangstelling volgt.
Want als je kennis vergaat, dan zal je merken dat een heleboel zaken veel minder interessant of relevant zijn dan de media je willen doen geloven. Een gebrek aan kennis is de achilleshiel van het publiek. Je kunt de mensen gemakkelijk iets wijsmaken. (pagina 67-68)

Lees vooral: Nick Davies. Gebakken lucht (2010)

En o.a. deze boeken over hoe goed het met 'ons' gaat
Johan Norberg. Vooruitgang : tien redenen om naar de toekomst uit te kijken (2016)
Annegreet van Bergen. Gouden jaren : hoe ons dagelijks leven in een halve eeuw onvoorstelbaar is veranderd (2014)
Rutger Bregman. De geschiedenis van de vooruitgang (2013)
Steven Pinker . Ons betere ik : waarom de mens steeds minder geweld gebruikt (2011)
Matt Ridley. De rationele optimist : over de ontwikkeling van de welvaart (2010)

Artikelen
De vrije mening en de Openbare Bibliotheek (oktober 2010)
Experiment - ... waarna de politicus er een ideologisch en daarmee mediageniek behapbaar sausje overheen mag gooien. (september 2013)
Tegenkracht - We hebben allemaal recht op een eerlijk en volledig verhaal. (november 2013)
Echte wijsheid en media (mei 2015)
Chris Hedges. Boos op de manier waarop dingen zijn en moed om er voor te zorgen dat ze niet blijven zoals ze zijn (augustus 2017)

Terug naar Overzicht alle titels

maandag 11 september 2017

Martin Appelo

Wij - Zij : gaat de wereld aan narcisme ten onder?
Boom 2017, 260 pagina's - € 20,--

Website Martin Appelo

Korte beschrijving
De auteur heeft zich als psycholoog en therapeut onder meer gespecialiseerd in de wetenschap achter narcisme. Aan de hand van uiteenlopende gerelateerde gedragstheorieën, praktijkvoorbeelden en beschrijvingen vanuit zijn eigen ervaring laat hij de lezer kennismaken met narcisme en de vernietigende effecten op onze samenleving. Hoe ontstaat narcisme? Welke elementen omvat de narcistische cirkel? En hoe kan de mensheid leren van narcistische trekken? Deze en vele andere wetenswaardigheden worden besproken in dit boek. De gehanteerde schrijfstijl is speels en nodigt uit tot lezen. Alhoewel het taalgebruik op bepaalde momenten een hoger dan gemiddeld niveau haalt, blijft het boek leesbaar voor een brede doelgroep. De auteur is het ondanks zijn pogingen neutraal te blijven niet gelukt om het hokjesdenken te elimineren. Bijvoorbeeld: het herleiden van de redenen waarom Hitler geworden is tot wie hij was vanuit de narcisme-theorie vindt plaats op basis van ad hoc-informatie.

Fragment uit een recensie
Appelo beschrijft de kenmerken en mogelijke oorzaken van ene narcistische persoonlijkheidsstoornis en trekt - met forse stappen - de lijn door naar wat hij maatschappelijk narcisme noemt. Wat hij waarneemt stemt niet erg vrolijk: 'De wereld van de Normalen wordt steeds vaker het strijdtoneel van wat meer en meer begint te lijken op een narcistische apocalyps.' Met een korte schets van de 'wij-zij-denkers' Hitler, Stalin en Mao lijkt hij ons te waarschuwen voor de volgende gewetenloze dictator. Appelo werpt de vraag op of de wereld ten onder gaat aan narcisme. Ondanks de sombere toonzetting van het boek laat zijn antwoord ruimte voor hoop. Met dank aan de levenslessen van de onlangs overleden filosoof René Gude.

René Gude. Het agoramodel : de wereld is eenvoudiger dan je denkt (2016)

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Michael Ignatieff

Gewone deugden : samenhang in een verdeelde wereld
Cossee 2017, 288 pagina's  - € 24,99

Oorspronkelijke titel: The ordinary virtues 92017)

Wikipedia: Michael Ignatieff (1947)

Tekst op website uitgever
Michael Ignatieff bezocht de Braziliaanse favela’s, de Zuid-Afrikaanse en Zimbabwaanse townships, Japanse boeren, gangs in Los Angeles en monniken in Myanmar om te onderzoeken welke morele deugden mensen over de hele wereld delen. Terwijl de globalisering de wereldbevolking economisch verbindt, rijst de vraag of ook onze waarden steeds meer overeenkomen. Zijn universele mensenrechten inmiddels een wereldwijd gedeelde moraal geworden?

Op zoek naar antwoorden bezocht Michael Ignatieff in drie jaar tijd acht landen. In zijn onderzoekend essay laat hij zien dat dagelijkse deugden als tolerantie, vergevingsgezindheid, vertrouwen en veerkracht samen een moreel kompas vormen, zowel in kosmopolitische metropolen als in achterstandswijken. Deze kernwaarden stellen het lokale belang boven het universele, en de wensen en verlangens van de eigen groep boven die van vreemden.

Ignatieff toont ons dat deugden niet theoretisch of ideologisch gefundeerd zijn. Deugden kunnen verdeeldheid zaaien, maar ook zorgen voor verbinding of verzoening, zowel op lokaal, landelijk en internationaal niveau.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Ray Bradbury

Fahrenheit 451
Lebowski 2017, 192 pagina's - € 19,-95

Vertaling van: Fahrenheit 451 (1953)

Wikipedia: Ray Bradbury (1920-2012) Fahrenheit 451  

Tekst op website uitgever
De nabije toekomst. Televisie heeft het boek verdrongen en zelf nadenken is uit den boze. Guy Montag is brandweerman; maar in plaats dat hij branden blust, moet hij ze aansteken. Zo vernietigt hij het meest illegale bezit dat je kunt hebben: boeken. De gewetensvraag van een tienermeisje en de zelfmoordpoging van zijn vrouw brengen Montags overtuiging aan het wankelen: hij begint boeken te verstoppen. Wanneer hij ontmaskerd wordt moet hij vluchten voor zijn leven.

Fragment uit

Andere dystopische romans? Klik hier

Terug naar Overzicht alle titels